Sport

Czy organizacja Igrzysk Olimpijskich się opłaca?

Historyczna Maracana niszczeje...

Organizacja Igrzysk Olimpijskich, zarówno latem, jak i zimą, jest kosztowną sprawą. Wystarczy spojrzeć na niedawnych gospodarzy – Soczi wydało 51 miliardów dolarów, Londyn 12 miliardów $, a Pekin co najmniej 40 miliardów dolarów. Warto przypomnieć, że z roku na rok rośnie zainteresowanie Polski dotyczące zorganizowania zimowych Igrzysk Olimpijskich.

Prześledźmy co dzieje się z arenami Igrzysk oraz infrastrukturą tuż po ceremonii zamknięcia, gdy sportowcy oraz media pakują się i wracają do domów. Czy organizacja zawodów niesie za sobą długofalowe korzyści w miastach-gospodarzach?

Odpowiedź jest trudna. Doświadczenia z organizacji imprezy są unikalne dla każdego miasta, jednak przyjrzyjmy się, jak ostatni gospodarze zmagań nie wykorzystali potencjału do rozwoju.

Trudno uwierzyć, że Rio de Janeiro gościło zawodników i obserwatorów Letnich Igrzysk Olimpijskich zaledwie sześć miesięcy temu. Dziś wioska olimpijska stała się miastem duchów, a wiele obiektów popadło w ruinę.

 

Jeden z basenów treningowych w Brazylii

 

Centrum prasowe zostało niedawno rozebrane i obecnie zagraża zdrowiu

 

Podobnie wygląda na innych obiektach olimpijskich na całym świecie. Od stadionów, przez skocznie narciarskie, hotele czy budynki obsługi zawodów.

 

Skocznia narciarska w Sarajewie

Areny są lub były piękne, ale to wszystko jest opuszczone i zatrzymane. Nikogo w tych miejscach nie ma, a obiekty światowej klasy, na które wyłożono potężne środki finansowe powinny zapewnić kolejnym pokoleniom szansę na aktywne spędzanie czasu i rozwój swoich umiejętności.

Zestawienie skutków organizacji wielkich imprez i strategi odnowy obszarów miejskich


PLUSY:

  • nowe budynki potrzebne do obsługi zawodów, w tym nowych dyscyplin sportowych, konferencji i występów
  • nowe osiedla mogą zastąpić opuszczone tereny poprzemysłowe
  • rozwój regionu, aby ułatwić sprawne funkcjonowanie imprezy powiększana jest przepustowość portów lotniczych, połączeń kolejowych, buduje się nowe drogi, mieszkania i bazy turystyczne
  • impreza przyciąga „darmowy” rozgłos; w miejscu zawodów pojawia się mnóstwo relacji telewizyjnych oraz pozostałych mediów, aby stworzyć nowy wizerunek i symbole miasta – wystarczy to odpowiednio wykorzystać
  • nowy kapitał społeczny w postaci nowych umiejętności i organizacji dużych imprez
  • rozwój miasta jest w „trybie przyspieszonym” do dnia imprezy niż gdyby odbywało się to bez organizacji Igrzysk

MINUSY:

  • problem w utworzeniu realistycznego budżetu kilka lat przed odbyciem się imprezy
  • publiczne finanse (m.in. z podatków i opłat za mieszkania) są przekazywane na organizacje Igrzysk zamiast na pomoc mieszkańcom miasta
  • trudność utworzenia poprawnej analizy kosztów i zysków: stronniczość w ocenach (spowodowana chęcią organizacji zawodów), różne poglądy i perspektywy, myślenie kontrfaktyczne (czyli zbędne „gdybanie”) oraz problem w przewidzeniu zmian w cenach materiałów
  • skutki ekonomiczne Igrzysk Olimpijskich mogą szybko się zmienić
  • inne formy inwestycji mogą być przełożone lub całkowicie wyeliminowane przez organizację wielkiej imprezy
  • turyści chętni zwiedzić miasto mogą zrezygnować z powodu dużej ilości innych przyjezdnych oraz problemu z noclegiem
  • nowe osiedla promują wyższe klasy społeczne (wyparcie klasy robotniczej na rzecz klasy średniej)

 

Podsumowanie dobrych i złych praktyk w polityce miejskiej

 

DOBRE PRAKTYKI:

  • organizacja mega-imprezy jako jeden punkt z planu rozwoju długoterminowego miasta
  • przyjęcie strategi działania w całej fazie rozwoju
  • inwestycje infrastrukturalne pasujące do geografii miasta i przyszłego kierunku rozwoju
  • wypromowanie wśród mieszkańców wsparcia i zgody dla imprezy
  • badania dotyczące realizmu i oceny skuteczności działań
  • poszczególne zadania wykonuje jedna firma/agencja – od początku do końca
  • budynki tymczasowe, jeśli nie wykazują opłacalności ich budowy po zakończeniu Igrzysk

ZŁE PRAKTYKI:

  • zakładanie, że skuteczne strategie z innych miejsc na Ziemi mogą być automatycznie przeniesione do miasta organizatora
  • podejmowanie decyzji, które mogą być niedemokratyczne oraz tworzenie nieracjonalnych, zbyt ambitnych planów, które są zbyt drogie i napędzane prestiżem
  • nierealistyczne oczekiwania po odbyciu się zawodów
  • przekazanie odpowiedzialności za przeprowadzane działania kilku firmom w różnych etapach ich planowania i rozwoju
  • tworzenie nieufności pomiędzy lokalnymi przywódcami, a obywatelami miasta

 

Zmieniający się wpływ letnich i zimowych igrzysk na infrastrukturę

Letnie Igrzyska Olimpijskie
  1. 1896-1904 mała skala, źle zorganizowane, brak nowych inwestycji
  2. 1908-1931 mała skala, lepsza organizacja, obejmująca budowę nowych obiektów sportowych
  3. 1936-1956 duża skala, dobrze zorganizowane, budowa nowych obiektów sportowych, mająca wpływ na infrastruktura miejską
  4. 1960-2004 duża skala, dobrze zorganizowane, budowa nowych obiektów sportowych ze znacznym oddziaływaniem na infrastrukturę miejską
    • 1960-1988 wymagania infrastrukturalne
    • 1992-2008 „efekt Barcelony” (pierwsza od wielu lat impreza sportowa skupiająca się wyłącznie na sporcie, powodem są historyczne przemiany polityczne w Europie)
    • 2012-2016 planowany rozwój miast po imprezie
Zimowe Igrzyska Olimpijskie
  • 1924-1932 minimalne infrastrukturalne zmiany, oprócz obiektów sportowych
  • 1936-1960 pojawiają się potrzeby infrastrukturalne, przede wszystkim transportowe
  • 1964-1980 Igrzyska jako narzędzie rozwoju regionalnego, zwłaszcza transportu oraz wioski olimpijskiej
  • 1984 – 2014 duża skala przemian infrastrukturalnych, wliczając w to ogromne wioski olimpijskie

 

Igrzyska w Londynie (2012)

Będąc w londyńskim Queen Elizabeth Olympic Park ciężko obejrzeć się w którąkolwiek stronę i nie zauważyć dźwigów lub placów budowy. Dookoła i wewnątrz miejsca rozgrywania Igrzysk Olimpijskich rosną budynki z przeznaczeniem mieszkalnym i biurowym. Mimo ostatniej decyzji Wielkiej Brytanii, dotyczącej opuszczenia Unii Europejskiej, obniżającej wartość mieszkań widoczny duży boom rozwoju, nie jest szczególnie zaskakujący w takim mieście jak Londyn, wciąż budującym się i powiększającym. Znajdująca się nieopodal terenów wioski olimpijskiej dzielnica Stratford, będąca częścią Newham, gdzie ubóstwo i bezrobocie jest zaliczane do najwyższych w całej Anglii, skorzystała z organizacji Igrzysk, które rozpoczęły odrodzenie i rozwój we wschodnim Londynie.

– Naszym celem było przesunięcie rozwoju miasta w kierunku wschodnim – mówi Bob Allies, jeden z odpowiedzialnych za planowanie architektury podczas Igrzysk Olimpijskich w 2012.

Park Olimpijski w Londynie jest wyraźnym kontrastem do Aten. Zamiast niszczejących stadionów, londyński teren jest obecnie parkiem z placami zabaw, terenami zielonymi i rzeką. Posiadającym zróżnicowane krajobraz na spacery i odpoczynek.

Widok na Park Olimpijski w Londynie

 

Londyn był nowością wśród ostatnich gospodarzy Igrzysk, ponieważ jego plan na Igrzyska Olimpijskie koncentrował się przede wszystkim na tym, co stanie się po zawodach… To co się obecnie dzieje jest zgodne z projektem, który miał stworzyć długoterminowe korzyści dla społeczności i miasta.

 

Szybki rozwój urbanistyki jest obarczony potencjalnymi błędnymi posunięciami i można je zobaczyć w każdym z ostatnim miast gospodarzy. Igrzyska Olimpijskie przyspieszają projekty miejskie na dużą skalę, ale istnieje również niebezpieczeństwo wpadek działania pod presją czasu, które mogą mieć wpływ na miasta przez dziesięciolecia.

Jednoznacznym dowodem, że wyniki działań mogą być skomplikowane, są poprzedni gospodarze zawodów. Jednak jeśli są planowane od początku do zaspokajania potrzeb miasta, jest szansa, że Igrzyska zostawią po sobie coś użyteczniejszego niż długi oraz puste stadiony i budynki.

Przyszły kandydat na organizatora Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2024 roku – Los Angeles w USA, ma podobne podejście jak Londyn. Buduję swoją ofertę wokół przyspieszenia istniejących długoterminowych planów miasta dla szerokiej gamy projektów publicznego tranzytu i zrównoważonego rozwoju całego miasta. Tokio, gospodarz w 2020, wykorzystuje imprezę do odnowienia i odbudowania podniszczonych dróg ekspresowych, dzięki czemu ograniczy korzystanie z pojazdów w centrum miasta i wesprze wzrost mieszkalny.

Dodaj komentarz

Kliknij, aby skomentować